تبلیغات
طلبه‌دانشجو در مدار نجف - تبارشناسی حوزه نجف
طلبه‌دانشجو در مدار نجف
یکشنبه 7 مهر 1392 :: نویسنده : سیدعلی‌اصغر علوی

این شهر قبل از هجرت شیخ طوسى، سرزمینى بود كه برخى از علویان و شیعیان خاص امیر مؤمنان(ع) را در خود جاى داده بود لیكن با هجرت شیخ طوسى دانشجویان علوم اسلامى نجف اشرف را به مركز شیعه و دانشگاه بزرگ شیعه امامیه تبدیل كردند و پس از آن هزارن دانشجو و متفكر شیعى در این دانشگاه پرورش یافته به نشر معارف اهل بیت(ع) همت گماردند.

نباید تصور كرد كه پیش از شیخ طوسى دانشمندان شیعى در نجف اشرف نبوده‏اند بلكه پیش از وى رجال علم در آن شهر سكونت داشته و به برخى از دانشمندان شیعى اجازه روایت داده‏اند لیكن نجف از زمانى به عنوان مركز فقه شیعى و علوم آل البیت(ع) درآمد كه شیخ طوسى به آن شهر هجرت كرد و با دانشمندان حاضر در مكتب درس خویش حوزه علمیه نجف اشرف را بنانهاد.

دوره اول

نخستین دوره از حوزه علمیه نجف اشرف با هجرت شیخ طوسى از بغداد به نجف آغاز مى‏گردد و تا قرن ششم هجرى ادامه مى‏یابد.

شیخ الطائفه پس از 22 سال مرجعیت در بغداد به نجف اشرف هجرت كرد و پس از گذشت 12 سال به دیار باقى شتافت.

شیخ طوسى از جمله دانشمندان شیعى است كه به علوم نقلى و عقلى احاطه كامل داشته و تالیفاتى در هر یك از موضوعات و علوم اسلامى به رشته تحریر درآورده است.

هجرت شیخ طوسى به نجف اشرف موجب گشته تا دهها دانشمند شیعى در این حوزه گرد آیند و صدها دانش‏پژوه به تحقیق و تالیف پردازند و از محضر دانشمندان بهره برند و همین امر به بنیان‏گذارى حوزه علمیه نجف اشرف انجامید حوزه‏اى كه با برخوردارى از بزرگان علم و عمل دانشكده‏هاى مختلف خود را در این دانشگاه بزرگ شیعى تاسیس نمود و به علوم اسلامى در فقه و كلام و تفسیر و حدیث پرداخت.

پس از رحلت‏شیخ طوسى به سال 460 هجرى فرزندش «شیخ ابو على طوسى‏» - زنده در سال 515 هجرى - مرجعیت‏شیعه را عهده‏دار گردید و ابو نصر محمد بن ابى على الحسن بن ابى جعفر محمد بن الحسن الطوسى‏» فرزند ابوعلى پس از پدرش حوزه‏اى را كه جدش دایر كرده‏بود اداره نمود.

دوره دوم

در این دوره كه از قرن ششم تا نهم هجرى به طول انجامیده حوزه علمیه كربلا از تحرك بیشترى برخودار بوده است و دانشمندانى چون «ابو العباس احمد بن على نجاشى‏» «عماد الدین ابى حمزه طوسى‏» «سید فخار موسوى حائرى‏» «رضى الدین على بن طاووس‏» «شمس الدین محمد بن مكى‏» (شهید اول) «ابن خازن حائرى‏» و «ابن فهد حلى‏» در آن به تربیت دانشجویان علوم دینى مشغول بوده‏اند از این‏رو حوزه علمیه نجف در آن برهه از رونق چندانى برخودار نبود چه آنكه اغلب رجال علم در حوزه كربلا سكنى گزیدند برخى علت ركود علمى این دوره را به سبب تحرك حوزه حله در این عصر دانسته‏اند و بیوتات علمیه آل ادریس، آل شیخ ورام، آل فهد، آل طاووس و ... را دلیل گفتار خویش ساخته‏اند.

دوره سوم

دوره سوم حوزه علمیه نجف اشرف از قرن نهم هجرى آغاز مى‏گردد و تا قرن یازدهم هجرى ادامه مى‏یابد. پس از این دوره كه عصر حضور فقهاى اصولى است، علماى اخبارى در این مركز فعالیت بیشترى داشته‏اند.

جمال الدین و شرف المعتمدین ابوعبد الله مقداد بن عبد الله بن محمد بن حسین بن محمد سیورى حلى اسد غروى، معروف به «فاضل مقداد» از فقهاى شیعه و دانشمندان بزرگ این دوره است كه روستاى «سیور» حله متولد گردیده و از شاگردان شهید اول است وى نه تنها در فقه دانشمندى برجسته است بلكه متكلمى ورزیده به حساب مى‏آید.

وى با نگارش شروحى بر آثار استادش مكتب شهید اول را بارورتر ساخت و حوزه فقه استدلالى را وسعت بخشید و با تالیف كتابى در فقه القرآن مبانى قرآنى فقه شیعى را بیان‏داشت و پس از آن با دیگر نگاشتهاى خود منزلت تفكر شیعى و بینش وى در اصول اعتقادات و فروع احكام را روشن ساخت.

دوره چهارم

این دوره از اوایل قرن یازدهم شروع شد و تا آخر آن امتداد داشت و با اخباریانى اختصاص یافت كه در حوزه علمیه نجف به فعالیت علمى اشتغال داشتند در این عصر ركود علمى مباحث اصولى مشهود است تا اینكه وحید بهبهانى از ایران به كربلا و نجف آمد و با مباحث علمى پایه‏هاى منطق اجتهاد را تقویت كرد.

از جمله عللى كه باعث‏شد مكتب اخبارى بر مكتب اصولى چیره گردد و تا پیش از وحید بهبهانى در حوزه نجف اشرف رشد یابد انتقال زعماى مكتب اصولى به حوزه علمیه كربلا ذكر شده‏است كه خالى از اشكال نمى‏باشد.

دوره پنجم

این دوره كه از قرن دوازدهم تا قرن پانزدهم هجرى را شامل مى‏گردد از پر تكاپوترین دوره‏هاى حوزه علمیه نجف اشرف به شمار مى‏رود.

شروع دوره پنجم حوزه نجف با هجرت وحید بهبهانى و شاگردان وى آغاز مى‏گردد «سید محمد مهدى بحر العلوم‏»از شاگردان وحید بهبهانى و شیخ یوسف بحرانى است كه پس از استاد كل زعامت‏شیعیان و دیریت‏حوزه علمیه نجف را بر عهده گرفت و آن در حالى بود كه هنوز سنش از 30 سال تجاوز نكرده بود. بحر العلوم از دانشمندان فرزانه‏اى است كه مقامات معنوى و سیر و سلوكى را به نحو نیكو طى كرده و مورد احترام علماى شیعه بوده است و تالى معصوم به شمار مى‏رود كرامات زیادى از او نقل شده است و گویند شیخ جعفر كاشف الغطا دانشمند معاصر وى با تحت الحنك عمامه خویش غبار نعلین او را پاك مى‏كرد.

تهیه و تنظیم : گروه حوزه علمیه تبیان





نوع مطلب : در جستجوی علوم نورانی(بخش ویژه طلبه-دانشجو)، 
برچسب ها : حوزه علمیه نجف، تبارشناسی،
لینک های مرتبط :

سه شنبه 17 مرداد 1396 03:47 ق.ظ
Hello! Would you mind if I share your blog with my twitter group?
There's a lot of folks that I think would really enjoy your content.
Please let me know. Thank you
چهارشنبه 28 تیر 1396 06:30 ب.ظ
Hello are using Wordpress for your site platform?
I'm new to the blog world but I'm trying to get started and set
up my own. Do you require any html coding expertise to make your own blog?
Any help would be really appreciated!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : سیدعلی‌اصغر علوی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی